Fara í efni
Ársskýrsla 2025

Um árabil hefur Norðurorka hf. beitt ákveðinni reiknireglu til að ákvarða grunn til útreikninga á breytingu á gjaldskrám komandi árs. Annars vegar er ársreikningur liðins árs brotinn niður á kostnaðarþætti og vægi rekstrarkostnaðar tengdur vísitölum; neysluvísitölu, byggingavísitölu og launavísitölu. Með þessu sjást raunveruleg áhrif vísitölubreytinga á rekstrarkostnað Norðurorku. Hins vegar er horft til verðbólguspár Seðlabanka Íslands fyrir komandi ár. Vísitala Norðurorku og verðbólguspá Seðlabankans fyrir 2025 vegnar saman til helminga, voru 5,2% sem myndar grunn fjárhagsáætlunar 2025. Einnig var horft til rekstrar og áhrifa stórra verkefna Norðurorku. 

Þann 1. janúar 2025 tóku í gildi breytingar á gjaldskrám Norðurorku. Á grundvelli greiningar á rekstrarkostnaði og vísitölum og að teknu tilliti til fjárfestingaáætlana, var ákveðið að hækka gjaldskrár rafveitu um 9,2%, vatnsveitu um 5,2%, hitaveitu um 7,5% og fráveitu um 11,2%.

Árið 2014 tók Norðurorka yfir fráveituna á Akureyri. Þá var horfið frá þeirri aðferð að tengja gjaldskrá fráveitu við fasteignamat og þess í stað farin sú leið að miða gjaldskrá út frá stærð fasteignar. Ljóst er að tekjuþörf fráveitu var þá að einhverju leyti vanmetin. Síðar bættist við hreinsistöð fráveitu sem tekin var í notkun árið 2020 en það reyndist mjög stór fjárfesting. Enn er verið að vinda ofan af þessari stöðu og birtist það í gjaldskrárhækkunum fráveitunnar. Hér er rétt að halda því til haga að hefði Norðurorka fylgt sama fyrirkomulagi og verið hafði hjá Akureyrarbæ hvað varðar gjaldskrá fráveitu, sem var 0,15% af fasteignamati, þá væri gjaldskrá fráveitunnar allt að 74% hærri en hún er í dag.

Hvað rafveitu varðar, þá hefur magn dreifðrar orku lítið breyst í mörg ár þrátt fyrir fjölgun íbúða og af þeim sökum hafa tekjur ekki vaxið í samræmi við aukið umfang veitukerfisins. Tekjur í rafveitu hafa í nokkur ár verið vanteknar, sem m.a. birtist í því að talsvert vantar upp á að þau tekjumörk sem stjórnvöld marka rafveitum séu nýtt til fulls.

Það er óhjákvæmilegt að halda áfram með mjög kostnaðarsamar fjárfestingar og framkvæmdir næstu ár í þeim tilgangi að svara hratt vaxandi þörf samfélagsins fyrir heitt vatn. Einnig standa yfir umfangsmiklar rannsóknir á starfssvæðinu til að búa í haginn fyrir komandi ár og áratugi. Framkvæmdaáætlun hitaveitu gerði ráð fyrir 1.088 milljónum króna í fjárfestingar 2025 og samtals var gert ráð fyrir ríflega 3,6 milljörðum króna í framkvæmdir í hitaveitu til og með 2028. Áætlaðar fjárfestingar í hitaveitu voru u.þ.b. 60% af heildar fjárfestingum 2025. Því var nauðsynlegt að hækka hitaveituna umfram verðlagsþróun til þess að mæta þessum miklu framkvæmdum og fjárfestingum.

Það er mikilvægt að við munum að auðlindir okkar í heitu og köldu vatni eru ekki óþrjótandi. Mikið fjármagn þarf til að afla og vinna nýjar auðlindir og til uppbyggingar á kerfum til að auka flutningsgetu þeirra. Sóun á heitu vatni og neysluvatni eykur og hraðar fjárfestingaþörf í innviðum sem aftur kallar á hækkanir á gjaldskrá félagsins. Því er mikilvægt að halda til haga þeim tækifærum sem felast í því að fara vel með og forðast sóun á auðlindunum.

Til baka á forsíðu